Hakikat, kelimelere sığmayacak kadar derindir. Onu tadan bilir ama anlatamaz; anlatmaya çalışan ise henüz tadına varamamıştır. Çünkü hakikat, dilin değil, kalbin meselesidir.
Sufi yolunda yürüyen kişi, önce konuşmayı öğrenir; sonra susmayı… Zira kelimeler çoğu zaman perdelerdir. İnsan bildiğini sandıkça konuşur, konuştukça kendini var eder.
Oysa hakikate yaklaşan, benden vazgeçmeye başlar. Az konuşur, çok hisseder. Çünkü bilir ki, her söz bir sınır çizer; oysa hakikat sınırsızdır.
“Bilen söylemez” denir; çünkü gerçekten bilen, gördüğünün ağırlığını taşır. O bilgi artık bir yük değil, bir haldir. Hal ise anlatılmaz, yaşanır. Sözle ifade edilmeye çalışıldığında eksilir, hatta bozulur. Bu yüzden arif kişi susar. Onun dili susar ama kalbi konuşur.
“Söyleyen bilmez” denir; çünkü hakikati henüz uzaktan seyreden, onu tarif etmeye çalışır. Bilgisi kelimelerdedir, deneyimi yoktur. Bu yüzden çok konuşur. O, suyun ne olduğunu anlatır; ama hiç ıslanmamıştır.
Sufiler der ki: “Tatmayan bilmez.” Balın tadını anlatmak mümkün değildir; ancak tadan anlar.
Hakikat de böyledir. Onu anlatmaya çalışan, aslında kendi sınırlarını anlatır.
Gerçek bilgelik, suskunlukta gizlidir. Sessizlik, en derin bilgeliğin dilidir. Çünkü orada ego yoktur, gösteriş yoktur. Sadece varoluşun saf hali vardır.
Bu yüzden hak yolcusu, bir gün kelimeleri bırakır. Sorular azalır, cevaplar susar. Ve o an anlar ki; aradığı şey, zaten hep içindedir.
İşte o zaman bilir…
Her susuşunda hakikat konuşmaya başlar.
Öyle ki hakikat; arananı bulmak değil, arayanı ortadan kaldırmaktır.
Özlem SABA
